İş Güvenliği Uzmanı Nasıl Olunur?
İş güvenliği uzmanı olmak için önce uygun mezuniyet şartını sağlamalısın, ardından Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir eğitim kurumundan en az 220 saatlik eğitimi tamamlamalısın. Bu eğitimin 180 saati teorik, 40 saati uygulamalı olarak planlanır. Sonrasında İSG sınavına girip en az 70 puan alman gerekir. Başarılı olduktan sonra belgen düzenlenir ve görevlendirme ile kariyer sürecini İSG-KATİP üzerinden yürütürsün.
5 adımda süreç
- Uygun mezuniyet şartını sağlamak
- Yetkili kurumdan temel eğitimi tamamlamak
- İSG sınavında başarılı olmak
- Belgelendirme sürecini tamamlamak
- İSG-KATİP üzerinden görevlendirme ve kariyer ilerlemesini yürütmek
İş güvenliği uzmanı kimdir?
Mevzuata göre iş güvenliği uzmanı; iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik elemandır. Burada en kritik ifade yetkilendirme kavramıdır. Yani yalnızca eğitim almak yeterli değildir; eğitim, sınav, belge, sistem kaydı ve görevlendirme adımlarının tamamı birlikte yürütülmelidir.
Kimler iş güvenliği uzmanı olabilir?
Mevzuata göre C sınıfı başlangıç seviyesinde iş güvenliği uzmanı olabilmek için mühendis, mimar ya da teknik eleman olmak gerekir. Teknik eleman tanımı da yine mevzuatta açık şekilde belirtilmiştir:
- Teknik öğretmenler
- Fen veya fen-edebiyat fakültelerinin fizik ya da kimya bölümü mezunları
- Meslek yüksekokullarının İş Sağlığı ve Güvenliği programı mezunları
Ayrıca mezuniyet şartının, başvurulan eğitim programı başlamadan önce tamamlanmış olması gerekir. Gerçeğe aykırı beyan verilmesi halinde eğitim, sınav ve belge süreçleri geçersiz sayılabilir.
A, B, C sınıfı ne anlama gelir?
İş güvenliği uzmanlığında sınıf sistemi, hangi tehlike sınıfındaki işyerlerinde görev alabileceğini belirler:
- C sınıfı: Az tehlikeli işyerleri
- B sınıfı: Az tehlikeli ve tehlikeli işyerleri
- A sınıfı: Tüm tehlike sınıflarındaki işyerleri
Bu ayrım, hem kariyer planlaması hem de görev alınabilecek alanların genişliği açısından oldukça önemlidir.
İş güvenliği uzmanı olma süreci
1) Yetkili eğitim kurumuna kayıt
Eğitim verebilen kurumlar, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş olmalıdır. Yetki belgesi bulunmayan kurumların eğitim başlatması ya da kayıt alması mevzuat açısından geçerli değildir. Bu yüzden kayıt yaptırmadan önce kurumun gerçekten yetkili olduğunun kontrol edilmesi gerekir.
2) Temel eğitimi tamamlamak
İş güvenliği uzmanlığı temel eğitimi şu şekilde planlanır:
- Teorik eğitim: 180 saat
- Uygulama eğitimi: 40 saat
- Toplam süre: 220 saatten az olamaz
Burada sahada en çok yanlış bilinen konu şudur: teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim şeklinde verilebilir. Bu nedenle “tamamı online” şeklindeki söylemler mutlaka mevzuatla karşılaştırılarak değerlendirilmelidir. Uygulamalı eğitim yani staj ise, işyerinde iş güvenliği uzmanı görevlendirilmiş alanlarda yapılır.
3) Staj onayı ve eğitim takibi
Resmî süreçlerde staj yerinin bildirimi ve onay işlemleri İSG-KATİP üzerinden yürütülebilir. Adaylar eğitim ve staj durumlarını sistemde ilgili menülerden takip edebilir. Sınav duyurularında da staj yerinin bildirilmesi ve taraflarca onaylanması gibi adımların belirli takvimlere göre yönetildiği açıkça belirtilir.
4) İSG sınavı
İSG sınavları Genel Müdürlük tarafından yapılır veya yaptırılır. Başarı kriteri nettir: 100 puan üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır. Bunun yanında sınav hakkı da sınırlıdır. Eğitimi tamamladıktan sonra 3 yıl içinde en fazla 2 kez sınava girme hakkın vardır. Bu süre içinde sınava girmezsen ya da başarılı olamazsan yeniden eğitim alma zorunluluğu doğabilir. Sınav takvimi ve başvuru adımları ise resmî duyurularla ilan edilir.
5) Belge düzenleme ve görevlendirme
Belge sınıfları A, B ve C olarak yönetmelikte tanımlanır. Ancak işin sahadaki en kritik kısmı görevlendirme kayıtlarının doğru tutulmasıdır. Özellikle bir üst sınıfa geçişte fiili çalışma süreleri dikkate alınacağı için, görevlendirmelerin İSG-KATİP üzerinden yürütülmesi resmî açıdan büyük önem taşır.
C’den B’ye, B’den A’ya geçiş nasıl olur?
Mevzuata göre temel yol şu şekildedir:
C’den B’ye geçiş
- C sınıfı belgeyle en az 3 yıl fiilen görev yapmak
- Bu süreyi sözleşme ile belgelemek
- B sınıfı eğitimine katılmak
- B sınıfı sınavında başarılı olmak
B’den A’ya geçiş
- B sınıfı belgeyle en az 4 yıl fiilen görev yapmak
- Bu süreyi sözleşme ile belgelemek
- A sınıfı eğitimine katılmak
- A sınıfı sınavında başarılı olmak
Bunların dışında ilgili alanda yüksek lisans veya doktora gibi ek yollar da bulunur ve ayrıntılar yönetmelikte ayrıca belirtilir.
En sık yapılan 7 hata
- Eğitimin tamamen online olduğunu sanmak
- Staj onayını son ana bırakmak
- Sınav hakkını plansız kullanmak
- İSG-KATİP kayıtlarını düzenli kontrol etmemek
- Fiili çalışmayı yanlış belgelemek
- Kariyer hedefine göre sınıf seçimi yapmamak
- Mevzuat güncellemelerini ve duyuruları takip etmemek
Bu hatalar, süreci uzatabilir ve kariyer ilerlemesini doğrudan etkileyebilir.
Akdeniz İş Güvenliği Kursu ve Eğitim Merkezi ile süreç nasıl daha kolay ilerler?
Akdeniz İş Güvenliği Kursu ve Eğitim Merkezi olarak süreci daha kolay ve güvenli hale getiren temel yaklaşımımız; doğru yönlendirme, mevzuata uygun süreç yönetimi ve sınav odaklı planlamadır. Bu yapıda öne çıkan başlıklar şunlardır:
- Mevzuata uygun eğitim akışı
- 220 saatlik eğitim yapısının doğru planlanması
- Teorik ve uygulamalı bölüm dengesinin korunması
- Staj bildirimi, onayı ve İSG-KATİP süreçlerinde net rehberlik
- Sınav barajına odaklı konu planlaması, deneme düzeni ve yanlış analizi yaklaşımı
Bu sistem, adayın sadece eğitimi tamamlamasını değil, aynı zamanda belgeye ve kariyer hedefine daha güvenli şekilde ilerlemesini destekler.
Sıkça Sorulan Sorular
İş güvenliği uzmanı olmak için kaç saat eğitim gerekir?
En az 220 saat eğitim gerekir. Bunun 180 saati teorik, 40 saati uygulamalı eğitimdir.
İSG kursu tamamen online olabilir mi?
Hayır. Mevzuata göre teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim şeklinde verilebilir.
İSG sınavını geçmek için kaç puan gerekir?
Sınavda başarılı sayılmak için en az 70 puan almak gerekir.
Eğitimden sonra kaç kez sınava girilebilir?
Eğitim tarihinden itibaren 3 yıl içinde en fazla 2 kez sınava girilebilir.
C’den B’ye geçiş için kaç yıl çalışmak gerekir?
C sınıfı belgeyle en az 3 yıl fiilen görev yapmak, ardından B eğitimi ve B sınavını tamamlamak gerekir.
B’den A’ya geçiş için kaç yıl çalışmak gerekir?
B sınıfı belgeyle en az 4 yıl fiilen görev yapmak, ardından A eğitimi ve A sınavını tamamlamak gerekir.
Staj onayı nereden takip edilir?
Sınav duyurularında, staj yeri bildirim ve onay süreçlerinin İSG-KATİP üzerinden izlenebildiği belirtilir.